Τα καλώδια ρεύματος και τα καλώδια ελέγχου είναι δύο τύποι απαραίτητων ηλεκτρικών καλωδίων, αλλά διαφέρουν σημαντικά ως προς τον σκοπό, τον σχεδιασμό, τις παραμέτρους απόδοσης και τα σενάρια εφαρμογής. Ακολουθεί μια λεπτομερής σύγκριση για να διευκρινιστούν οι βασικές τους διαφορές:

1. Βασικός Σκοπός (Πρωταρχική Λειτουργία)

Καλώδιο ρεύματος: Μεταδίδει ηλεκτρική ενέργεια (υψηλή τάση/ρεύμα) για την κίνηση ηλεκτρικού εξοπλισμού, μηχανημάτων ή την παροχή ρεύματος σε κτίρια/εργοστάσια.

Παράδειγμα: Τροφοδοσία κινητήρων, μετασχηματιστών, συστημάτων φωτισμού ή βιομηχανικών γραμμών παραγωγής.

Καλώδιο ελέγχου:Μεταδίδει σήματα ελέγχου, δεδομένα μέτρησης ή σήματα επικοινωνίας (χαμηλή τάση/ρεύμα) για τη ρύθμιση, την παρακολούθηση ή την εντολή ηλεκτρικών συστημάτων.

Παράδειγμα: Σήματα για την εκκίνηση/διακοπή κινητήρων, τη ρύθμιση βαλβίδων ή την ανατροφοδότηση από αισθητήρες.

2. Βαθμολογία Τάσης & Ρεύματος

Καλώδιο ρεύματος: 

- Επίπεδο τάσης: Υψηλή/μεσαία/χαμηλή τάση (π.χ., 0,6/1kV, 6kV, 10kV, 35kV ή υψηλότερη για γραμμές μεταφοράς).

- Χωρητικότητα ρεύματος: Μεγάλη (δεκάδες έως εκατοντάδες αμπέρ), καθώς μεταφέρει ρεύμα φορτίου.

Καλώδιο ελέγχου:

- Επίπεδο τάσης: Χαμηλή τάση (συνήθως ≤450/750V, σπάνια υπερβαίνει το 1kV).

- Χωρητικότητα ρεύματος: Μικρή (συνήθως λίγα αμπέρ), καθώς μεταδίδει μόνο ασθενή σήματα (όχι ρεύμα φορτίου).

3. Σχεδιασμός Αγωγού (Διατομή & Υλικό)

Καλώδιο ρεύματος

- Αγωγός: Παχύ διατομή (π.χ., 1,5mm² έως εκατοντάδες mm²), κατασκευασμένο από χαλκό ή αλουμίνιο (χαλκός για καλύτερη αγωγιμότητα).

- Αριθμός πυρήνων: Λιγότεροι πυρήνες (συνήθως 1–5 πυρήνες, π.χ., 3-πυρήνες για τριφασικό ρεύμα, 2-πυρήνες για μονοφασικό ρεύμα).

Καλώδιο ελέγχου

- Αγωγός: Λεπτή διατομή (π.χ., 0,5mm², 0,75mm², 1,0mm²), κυρίως χαλκός (για διασφάλιση της σταθερότητας του σήματος και χαμηλής αντίστασης).

- Αριθμός πυρήνων: Περισσότεροι πυρήνες (συχνά 4–61 πυρήνες, ακόμη περισσότεροι για πολύπλοκα συστήματα ελέγχου), για τη μετάδοση πολλαπλών σημάτων ταυτόχρονα.

4. Μόνωση & Περίβλημα

Καλώδιο ρεύματος

- Μόνωση: Απαιτεί αντίσταση υψηλής τάσης (π.χ., μόνωση XLPE, PVC ή EPR) για την αποφυγή διαρροής ή βλάβης υπό υψηλή τάση.

- Περίβλημα: Παχύ, ανθεκτικό και επιβραδυντικό φλόγας/ανθεκτικό στις καιρικές συνθήκες (για εξωτερική/βιομηχανική χρήση), για προστασία από μηχανικές ζημιές, υγρασία ή διάβρωση.

Καλώδιο ελέγχου

- Μόνωση: Επικεντρώνεται στην απομόνωση σήματος (π.χ., μόνωση PVC ή PE), με χαμηλότερες απαιτήσεις αντίστασης τάσης.

- Περίβλημα: Λεπτότερο (αλλά ακόμα προστατευτικό), συχνά με θωράκιση (π.χ., ταινία χαλκού ή πλεκτή θωράκιση) για τη μείωση των ηλεκτρομαγνητικών παρεμβολών (EMI) από καλώδια ρεύματος ή άλλο εξοπλισμό (κρίσιμο για την ακρίβεια του σήματος).

5. Σενάρια Εφαρμογής

Καλώδιο ρεύματος

- Βιομηχανικά εργοστάσια: Σύνδεση μετασχηματιστών, διακοπτών, κινητήρων και πινάκων διανομής ρεύματος.

- Κτίρια: Κύριες γραμμές παροχής ρεύματος (π.χ., από το δίκτυο κοινής ωφέλειας στο κουτί διανομής κτιρίου).

- Υποδομές: Γραμμές μεταφοράς ρεύματος (εναέριες ή υπόγειες) για πόλεις, σιδηροδρόμους ή έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (αγροκτήματα ηλιακής/αιολικής ενέργειας).

Καλώδιο ελέγχου

- Βιομηχανικός αυτοματισμός: Σύνδεση PLCs (Programmable Logic Controllers), αισθητήρων, ενεργοποιητών και πινάκων ελέγχου (π.χ., σε γραμμές παραγωγής, διυλιστήρια πετρελαίου ή μονάδες επεξεργασίας νερού).

- Ηλεκτρικός εξοπλισμός: Εσωτερική καλωδίωση για μηχανήματα (π.χ., γραμμές σήματος για έλεγχο ταχύτητας κινητήρα, παρακολούθηση θερμοκρασίας).

- Έξυπνα συστήματα: Αυτοματισμός κτιρίων (έλεγχος φωτισμού, ρύθμιση HVAC) ή μετάδοση σήματος συσκευών IoT.

6. Βασικές Απαιτήσεις Απόδοσης

Καλώδιο ρεύματος

 Υψηλή ικανότητα μεταφοράς ρεύματος.

- Εξαιρετική αντοχή τάσης (χωρίς βλάβη).

- Χαμηλή απώλεια ισχύος (ελαχιστοποίηση θέρμανσης αντίστασης).

- Μηχανική αντοχή (για υποστήριξη βαρέων φορτίων ή ταφή).

Καλώδιο ελέγχου

- Χαμηλή εξασθένηση σήματος (διατήρηση της ακεραιότητας του σήματος σε απόσταση).

- Αντι-παρεμβολές (θωράκιση έναντι EMI/RFI).